Âm vang - Triển lãm cá nhân của ĐÀO SONG THẮNG


Âm vang - Triển lãm cá nhân lần đầu tiên của nghệ sĩ Đào Song Thắng. Triển lãm trưng bày 34 tác phẩm phù điêu gò đồng và nhôm thể hiện được phong cách mạnh mẽ của tác giả.
Triển lãm mở cửa tự do 3 buổi trong ngày (sáng, chiều, tối) từ 11/6 đến 18/6/2017 tại Trung tâm Triển lãm và Mỹ thuật Hải Phòng.

Đào Song Thắng - Chòm sao tuổi thơ - Gò đồng (45x70cm) 2017

Đào Song Thắng - Vũ trụ - Gò đồng (60x100cm) 2017

Đào Song Thắng - Dạ khúc - Gò đồng (60x80cm) 2017

Đào Song Thắng - Giao mùa - Gò đồng (50x70cm) 2017

Đào Song Thắng - Giấc mơ - Gò đồng (60x100cm) 2017

Đào Song Thắng - Khúc chiều hè - Gò đồng (66x150cm) 2017

Đào Song Thắng - Khúc mưa - Gò đồng (50x70cm) 2017

Đào Song Thắng - Mùa trái ngọt - Gò nhôm (80x100cm) 2016

Đào Song Thắng - Tiểu mã, gò đồng (45x65cm)

Đào Song Thắng - Cơn mưa bất chợt - Gò đồng (60x160cm) 2017

Đào Song Thắng - Giấc mộng đêm hè - Gò đồng (60x160cm) 2017

Đào Song Thắng - Vĩ cầm - Gò đồng (60x70cm)

Đào Song Thắng - E ấp - Gò đồng (70 x 80cm) 2013

Đào Song Thắng - Tuổi xanh - Gò nhôm (100x120cm) 2016

Đào Song Thắng - Đêm trăng khuyết - Gò nhôm (200x200cm) 2016

Đào Song Thắng - Ngóng chờ - Gò đồng (60cm x 200cm x2) - 2014

Đào Song Thắng - Tự họa - Gò đồng (2013)

Đào Song Thắng - Tự họa - Gò nhôm (100 x 70cm) 2012

Đào Song Thắng - Hạnh phúc - Gò đồng - (200cm x 100cm) - 2012
Đào Song Thắng - Lời cầu hôn - Gò nhôm (120cm x 120cm) 2013

"Nghệ thuật thì không có một tiêu chuẩn chung"

Người hoạ sĩ, khi sáng tác, cũng chịu sự chi phối của các yếu tố mai phục, ẩn kín như ở người xem tranh. Trước khi là con người-sáng tạo, hoạ sĩ là con người-văn hoá. Và, chính cái tính cách và tầm vóc con người-văn hoá này sẽ là những tác nhân thúc đẩy hay kiềm chế con người-sáng tạo nơi mỗi hoạ sĩ. Nó qui định hay quyết định cách nhìn, cách nghĩ của hoạ sĩ về nghệ thuật. Kéo theo là qui định hay quyết định phương pháp sáng tác của hoạ sĩ. Và đương nhiên, cuối cùng, là quan niệm, là tiêu chuẩn về hiệu quả trên mặt tranh.


Hội hoạ tôn vinh vẻ đẹp của tự nhiên
Những hoạ sĩ tin rằng hội hoạ là để tôn vinh vẻ đẹp của tự nhiên, là để thanh lọc tâm hồn hay làm thăng hoa các cảm xúc con người... dễ có khuynh hướng đi vào quĩ đạo của các chuẩn mực nghệ thuật đã trở thành Cổ điển. Các chuẩn mực đề cao sự hài hoà (hiểu theo nghĩa cân bằng thị giác...), đề cao sự cao cả, sự trong sáng của hình tượng, của tư tưởng và tình cảm v.v...

Hội hoạ phản ánh hiện thực
Những hoạ sĩ tin rằng hội hoạ là để phản ánh hiện thực, hay để biểu lộ tâm tư, phơi bày bản ngã... dễ có khuynh hướng bấu víu vào các nội dung chỉ định của hình, vào tầm quan trọng của đề tài, và tính tư tưởng của chủ đề... Hiệu quả trên mặt tranh, được khoanh lại trong các tiêu chuẩn về tính điển hình của hình tượng, về tính chắt lọc và khái quát của ngôn ngữ thể hiện... — tất cả, là nhằm tạo nghĩa, nhằm làm “vang nghĩa” cho tranh. Ở đây, cái biểu đạt (hình thức nghệ thuật) gắn liền với cái được biểu đạt (hiện thực). Và, mức độ bộc lộ sáng tỏ ý nghĩa cái được biểu đạt trở thành tiêu chuẩn xác định giá trị cái biểu đạt (hiệu quả trên mặt tranh). Và dĩ nhiên, cũng là tiêu chuẩn xác định tài năng của hoạ sĩ...

Nghệ thuật hiện đại chủ nghĩa
Những hoạ sĩ tin theo các quan điểm nghệ thuật hiện đại chủ nghĩa, cho rằng các tiêu chuẩn mỹ học cổ điển chỉ là giả tạo (đối tượng của nghệ thuật không chỉ là những vẻ đẹp lý tưởng); cho rằng phương pháp sáng tác Hiện thực hay Lãng mạn chủ nghĩa lấy việc phản ánh chân thực hiện thực cuộc sống, hay lấy việc biểu lộ chân thành cá tính hay tâm tư nghệ sĩ làm mục đích tối thượng chỉ là ảo tưởng hay ngộ nhận do sự trì trệ của tư duy trong tâm thế lạc hậu (Nếu lấy phản ánh chân thực hiện thực cuộc sống làm mục đích tối thượng, hội hoạ không thể nhanh nhạy và hiệu quả như nhiếp ảnh, điện ảnh hay truyền hình; nếu lấy biểu lộ chân thành cá tính hay tâm tư nghệ sĩ làm mục đích tối thượng, thì trước tính chất DỊ BẢN trong cách nhìn và thấy nơi mỗi người xem, cũng trở thành vô nghĩa...) thì, như một lẽ đương nhiên, những hoạ sĩ đó dễ có khuynh hướng tự đưa mình vào cuộc phiêu lưu bất tận của những tìm tòi sáng tạo CÁI MỚI.

Xin lưu ý các chữ “dễ có khuynh hướng” trong các nhận định trên. Không ai có thể loại trừ trường hợp có những nghệ sĩ nghĩ và tin như thế này nhưng lại sáng tác theo một cách khác. Công việc sáng tạo vốn vô cùng phức tạp, bị/được thúc đẩy bởi nhiều động lực khác nhau, trong bản thân người nghệ sĩ cũng như bên ngoài xã hội, từ ý thức cũng như từ tiềm thức, từ những tài sản văn hoá tích luỹ lâu dài cũng như từ những ngẫu hứng bộc phát tình cờ, vượt ra ngoài mọi sự chờ đợi hay tiên đoán. Tuy nhiên, nhìn chung, các nhà lý thuyết nghệ thuật cũng như văn hoá đều tin tưởng vào mối quan hệ gần gũi giữa quan điểm thẩm mỹ và phong cách sáng tác.
Nếu lịch sử nghệ thuật cho thấy có nhiều quan điểm thẩm mỹ và nhiều phong cách khác nhau thì một kết luận không thể tránh được là: không có một tiêu chuẩn chung cho cái gọi là hiệu quả trên mặt tranh nói chung. Cũng như, không có tiêu chuẩn chung cho “cái đẹp”, không có qui phạm chung cho cái gọi là nghệ thuật. Thử xem, nếu xem những thiếu nữ no tròn mũm mĩm trong ánh nắng với bảng màu lung linh của Renoir là “đẹp”, thì những bà già tóp teo, dúm dó trong xó nhà âm u của Van Gogh là gì? Nếu xem những vệ nữ duyên dáng, thanh tao của Botticelli là “đẹp”, thì những hình mẫu đàn bà “cao su hoá” nhễu nhão của Dali, hay những mẫu “nude” như bê tông, như gạch vụn của Picasso là gì?... Nếu xem những bức tranh phản ánh chân thực hiện thực cuộc sống như của Coubert, những bức tranh phơi bày mãnh liệt các xung động nội tâm như của Van Gogh là nghệ thuật..., thì những bức tranh không rõ hình thù, không rõ tâm tình như của Mondrian, của Kandinsky v.v..., thì gọi là gì? v.v... và v.v...
Tính chất đa dạng của những cái gọi là “đẹp” ấy cho thấy lịch sử nghệ thuật là một sự vận động liên tục. Niềm tin vào tính chất phổ quát và vĩnh cửu của môt phong cách hay một kỹ thuật sáng tác nào đó chỉ là một ảo tưởng. Một nghệ sĩ lớn chỉ lớn khi góp phần thúc đẩy quá trình vận động của các quan niệm về nghệ thuật cũng như về cái đẹp. Nói cách khác, chính bản thân họ phải thay đổi cách nhìn cùng lúc với việc thay đổi cách vẽ.

NGUYÊN HƯNG.

HỌA SĨ HẢI RAMBO

Paul Nguyễn Hoàng Đức

Hải Răm-bô là người lăn lê, yêu, và mê đắm nghệ thuật từ lâu. Chàng học ghi-ta chơi rất nghiêm chỉnh và ngầu chất Rock – Rap, đánh bạn lâu năm với giới hội họa, chàng rụt rè chưa dám vẽ, vì có thể đang nấn ná hay còn thiếu tự tin. Nhưng chàng mê hội họa rất kinh điển. Với chàng thì nguyên lý hội họa dứt khoát phải là “Hình” hay “Cấu trúc”, bằng những phác tay rất cá tính “một nhát cấu trúc lý tính phải hiện lên”. Còn loại hội họa õng ẹo mầu sắc cảm tính cứ bôi phết mầu để thay cho ý tưởng lý trí thì gần như chàng không tính?!

Hải Rambo - Bên cửa sổ - Sơn dầu (80x60cm) 2017

Di cư vào Hội An, có nhiều thời gian ứ đọng bình an kiểu “tỉnh lẻ”, buồn quá, chàng liền xổ tung bút vẽ. Chàng vẽ khác hẳn mọi người, là không biết sợ. Cá tính không sợ, cùng với “đay nghiến” vào hình họa, xổ ra tung tóe trong mầu sắc đã làm nên đặc thù tranh của Hai Rambo. Mầu sắc nói thẳng ra là sức khỏe thẩm mỹ của họa sĩ. Như nhạc giao hưởng phải nhiều bè, nhạc rock cần âm thanh mạnh kết hợp ánh sáng điên đảo… Vậy hội họa là một bữa tiệc mầu, dám bộc lộ, tự tin vào cơ bắp còn dẻo dai, mới dám tung tăng tung hứng các mầu sắc mạnh. Giới “thượng lưu tỉnh chẵn” ốm yếu ho hen, thường thích những mầu nhã, để không bị chê là quê… Chỉ có dân nghệ sĩ mới dám thoát khỏi ánh sáng lộng lẫy của những chùm đèn pha lê, lao ra vườn ăn tiệc, trong ánh sáng ban ngày khoe phô những áo quần và thời trang sặc sỡ… Có thể nói Hai Rambo vẽ trong tinh thần như vậy?!

Hải Rambo - Đêm phố Hội - Sơn dầu (100x80cm) 2017

Hải Rambo - Phố cổ Hội An - Sơn dầu (100x80cm) 2017

Hải Rambo - Nhớ biển - Sơn dầu (100x80cm) 2017

Vừa nhìn thấy bức tranh của Hai Rambo vẽ biển Hội An, tôi đã thích ngay. Hải là người rất quí tôi, và cũng là một người hào hiệp liền bảo “Anh thích thì em tặng!”
Sáng nay tôi ăn diện quần áo theo đà của lễ Noel, đi đón tranh của Hải về. Vì nhà tôi đã chật ních tranh, nên tôi phải suy tư chọn chỗ để treo tranh của Hải. Và tôi đã treo bức “Quà” đó rất long trọng ngay ở trung tâm.
Nhìn bức tranh của Hải, tôi luôn nghĩ đến một từ trong tiếng Pháp “Anime” có nghĩa là “huyên náo-sinh khí”. Bức tranh cận cảnh là mấy con thuyền chao đảo theo sóng, sau đó cả mây trời cũng rập rình theo, mầu sắc giầu có tối đa như một bữa tiệc ê hề đồ uống và sơn hào hải vị… Theo nhiều chuyên gia, trong hội họa, nhạc tính là một trong những thứ khó nhất, chính thế mà bức “Dance” của Henri Matisse được xếp là một trong những bức tranh bất hủ.

Tranh của Hai Rambo có sở trường nhịp điệu cũng như nhạc tính rất nhiều, khi chàng chính là một tay ghita cự phách chơi long lở các sàn nhạc bán chuyên nghiệp… tóm lại Hải Rambo đã đưa cá tính có vẻ hoang dại, trình độ cấu trúc duy kinh điển, mầu sắc vạm vỡ, và nhạc tính cùng nhịp điệu tưới đẫm cho hội họa.

Hải Rambo - Cửa sổ - Sơn dầu (80x60cm) 2017

Hải Rambo - Bữa sáng - Sơn dầu (80x60cm) 2017

Tôi vừa ngồi ngắm kỹ thêm bức tranh của Hải. 2/3 bức tranh từ dưới lên là một đường thẳng đen kịt một dãy nhà, điểm những chấm ánh sáng đèn. Một đường thẳng gần như tuyệt đối để phân biệt giữa biển, đến đất và bầu trời. Một đường thẳng ngang xuyên suốt như vậy là tối kỵ trong hội họa, vì nó như một nhát dao cắt ngang qua chỉnh thể của bộ thời trang. Đường ngang thẳng đó, thể hiện ý nghĩ “ngây ngô” của họa sĩ như một kẻ vụng nghề phải trình làng: đây là biển, trên là trời… Dẫu vậy, bút pháp của Hải Rambo vẫn tìm cách thống nhất thành chỉnh thể được. Quả là cao tay. Và cao tay đến mức hồn nhiên.

Hải Rambo - Bến đỗ - Sơn dầu (80x60cm) 2017

Hải Rambo - Bến, thuyền - Sơn dầu (80x60cm) 2017

Mới đây chàng ra lại tỉnh chẵn Hà Nội, triễn lãm tranh cùng vài người khác. Tranh của chàng chủ yếu là thử sức “Chân dung”. Các họa sĩ thường nói: vẽ chân dung khó bậc nhất, vì nó phải giống, và người được vẽ phải thích. Và Hải Rambo cũng mở đầu húc ngay vào bức tường khó này. Chúc mừng Hải Rambo. Và chúc anh đi xa trên con đường hội họa của mình.

Nhân dịp tôi nhận được bức tranh của Hải, viết bài mini con cóc này để chào đón mini. Mong rằng có ngày được viết một bài “vòm cung” về hội họa của Hải Ram bo.

Hà Nội 26/12/2016
(Bài viết từ facebook của tác giả Paul Nguyễn Hoàng Đức. Ảnh tác phẩm từ facebook của Hải Rambo)

Đi tìm mình từ đất

Cù Thương

Ý tưởng sáng tạo trên chất liệu gốm đến với Nguyễn Viết Thắng từ khi anh còn là sinh viên của khoa điêu khắc trường Đại học Mỹ thuật công nghiệp Hà Nội. Sau nhiều năm sáng tạo, anh dường như hiểu và thành công khi tạo được phong cách riêng cho mình. Lạ và độc đáo là cảm nhận người xem về những tác phẩm "gốm sa-mốt” của anh.

Nguyễn Viết Thắng (ngoài cùng bên phải) cùng các tác giả của triển lãm "Mùi Tết" tại Hà Nội năm 2015.

Gặp mặt anh tại trụ sở Hội Liên hiệp VHNT Hải Phòng, qua tác phẩm tự họa từng xem, tôi dễ dàng nhận ra anh. Tự nhiên, tôi lại có một sự liên tưởng giữa người nghệ sĩ trước mặt mình với những tác phẩm "nude" của anh. Những người đàn bà hiền và ngoan. Hình như, Nguyễn Viết Thắng là một nghệ sĩ "ngoan" của ngành điêu khắc Việt. Người nghệ sĩ chỉ biết "hành" mình để sáng tạo tới cùng cái đẹp.

Họa sĩ Bùi Duy Khánh từng nói với tôi: "Nguyễn Viết Thắng làm nghề rất kỹ". Anh cũng từng chia sẻ: "Làm ra một tác phẩm nhưng nếu chưa hài lòng, anh sẽ đập đi rồi lại làm lại, cứ như vậy cho đến khi ưng ý thì thôi".

Trước khi gặp anh, tự mình phỏng đoán qua tác phẩm của nhà điêu khắc trẻ, tự mình nhận định rằng, hình như những kỹ thuật mới là việc khó để tạo nên tác phẩm. Anh cười nhìn tôi: "Để có thể sáng tạo ra một tác phẩm nghệ thuật điều khó nhất chính là ý tưởng". Anh thường đặt tên các phẩm của mình theo số thứ tự như cách anh xử lý "vật chắn" và khoảng rỗng để tạo ra các tác phẩm: Khỉ 4, Khỉ 3, Khỉ 2, Khỉ 1, Tam Bạc, Phố của tôi, Ngựa 2, Ngựa 1, Con dê 1, Con dê 2…Với những tư duy đơn giản nhưng lại tạo ra các tác phẩm có chiều sâu tư tưởng.

Là một nghệ sĩ có thể sáng tạo trên nhiều chất liệu như: acrylic, sơn dầu…Nhưng có lẽ gốm mới gần nhất với cái “ tạng” của Nguyễn Viết Thắng. Những bức tượng “ Nude” đánh số với những hình thể tròn trịa, đầy đặn trên chất liệu gốm sa-mốt đem lại cảm giác gần gũi, thân mật, hiện hữu đầy sống động, và cả cảm giác yên bình trong cuộc sống xô bồ, vồn vã. Những cô gái chân quê, dịu dàng giữa phố tất bật, ồn ào. Những cô gái da màu cứng cáp trong nhiều tư thế. Ở đó, người xem khắp nơi có thể nhận thấy bản sắc của dân tộc mình. Tác phẩm "Tam Bạc" với hàng phố soi bóng mình trên dòng sông, những khối rỗng được ghép khéo léo tạo nên một hình thể tượng trưng Tam bạc, giản dị hiền hòa bên dòng sông êm đềm của thành phố.

Nguyễn Viết Thắng - Ngựa - Gốm sa-mốt - H80cm - 2013
(Giải A Triển lãm Mỹ thuật Hải Phòng 2013)
(Sưu tập của ông Dương Hoàng Nam)

Nhà sưu tập Dương Hoàng Nam nói: "Những tác phẩm của Nguyễn Viết Thắng rất riêng". Còn tôi, ngay từ lần đầu tiên được xem tác phẩm "Công chúa", tôi đã thấy được dấu ấn cá nhân rõ rệt của anh trong tác phẩm của mình. Và dường như Nguyễn Viết Thắng đã và đang trên con đường làm nghệ thuật chuyên nghiệp. Anh bảo: "Họa sĩ Đặng Tiến - Chủ tịch hội Mỹ thuật Hải Phòng đã động viên anh trên rất nhiều trong công việc. Anh sẽ tiếp tục sáng tạo trong niềm yêu thích của mình".

Trăn trở “ đi tìm mình” từ đất, Nguyễn Viết Thắng đã nhận ra cái tạng của mình. Nói như anh, mỗi người đều có một chân dung riêng, cái chân dung ấy trong tác phẩm nghệ thuật sao cho giống hơn đời thật.


Nguyễn Viết Thắng - Nude 65 - Gốm sa-mốt - H60cm - 2016

Tôi nhìn những tia nắng buổi sớm chiếu xấp ngửa làm thành cái bóng in đậm phía sau bức tượng người con gái đang chờ đợi của anh. Những tác phẩm làm bằng gốm sa-mốt này không chỉ có mặt trong bộ sưu tập của người chơi trong nước mà đã đi tới những miền đất Năm Châu. Đất của người Việt không chỉ làm ra những hạt gạo trên cánh đồng mà còn thăng hoa trở thành những tác phẩm nghệ thuật tràn đầy hơi thở cuộc sống.

Nhà điêu khắc Nguyễn Viết Thắng
Sinh năm 1973 tại Hải Phòng
Hội viên hội Liên hiệp VHNT Hải Phòng, Hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam
Triển lãm Mỹ thuật toàn quốc, Hà Nội 2000
Triển Lãm Điêu khắc toàn quốc, Hà Nội 2003, 2013
Triển lãm Dogma về chân dung tự họa, Hà Nội 2012
Triển lãm Mỹ thuật Hồng Bàng - Hải Phòng 2013Triển lãm Mỹ thuật "GẶP GỠ - HẢI PHÒNG 2014" tại Bảo tàng Hải Phòng
Triển lãm Mỹ thuật "HÔM NAY & MÃI MÃI 2014" tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam
Triển lãm nhóm "Mùi Tết" tại Hàng Da Galleria - Hà Nội 2015
Triển lãm Mỹ thuật trẻ "TODAY" - Hà Nội 2016
Giải C Triển lãm Mỹ thuật khu vực đồng bằng Sông Hồng - Hải Phòng 2016
Giải A Triển lãm Mỹ thuật Hải Phòng 2013
Giải Khuyến khích cuộc thi Nhiếp ảnh, Mỹ thuật về đề tài Hoa phượng và thành phố Hoa phượng đỏ - Hải Phòng 2013
-----------------
(Theo Hải Phòng cuối tuần) 

Họa sĩ Đặng Tiến: NHỮNG TRẦM TÍCH THỜI GIAN

Việt Hà

Nếu ai đó nói rằng, nghệ thuật là nơi cho ta tĩnh tâm, sống chậm thì tranh của Đặng Tiến mang lại cho tôi cảm giác đó. Giữa đời sống ồn ào, bọn chen, tranh của Tiến như một nốt trầm sâu thẳm, chạm tới cái đẹp vĩnh cửu của đời sống.

Đặng Tiến - Buổi sớm - Sơn dầu (148x98cm) 2017

1. Phải gần 20 năm, một quãng thời gian quá dài cho những bộn bề lựa chọn của cuộc sống, người nghệ sĩ ấy mới tìm lại được chính mình, từ khởi nguyên của mình, hội họa. Ở đó, Đặng Tiến đã chạm tới cái đẹp vĩnh cửu của đời sống trong tĩnh lặng thời gian. Hơn 20 bức tranh bày trong triển lãm “Tôi- Thời gian” của Đặng Tiến tại Eight Gallery số 8A Phùng Khắc Khoan, quận 1, TP. Hồ Chí Minh cũng chính là hành trình anh trở về với bản thể của mình trong vẻ đẹp nguyên khiết của đời sống. Thời gian chứa đựng trong nó tất cả, những buồn vui của kiếp người, những suy ngẫm về đời sống. Và thời gian chứa đựng cả tâm tưởng của người nghệ sĩ. “Tôi và Thời gian” của Đặng Tiến là một khoảng lặng trước sự vận động không ngừng của dòng chảy, của suy tưởng, của những buồn vui, của vẻ đẹp lụi tàn. Tranh của Tiến gợi lên vẻ u buồn, thẳm sâu. Tôi nói với Đặng Tiến rằng, tranh của anh nhuốm màu tâm tưởng. Phong cảnh ấy, con đò ấy, bến nước ấy hay cả những hàng cây khẳng khiu trụi lá ấy, vừa như thực như mơ. Đặng Tiến vẽ phong cảnh, nhưng anh không tìm đến những vẻ đẹp rực rỡ của sắc màu. Phong cảnh trong tranh của anh u buồn, những bức tranh phủ màu ký ức. Không thể tìm trong tranh phong cảnh của Đặng Tiến một địa chỉ cụ thể. Cũng là Tam Bạc, Hà Nội, Đà Lạt nhưng tất cả chỉ còn là hồn cốt trong cách nhìn, suy nghĩ của người nghệ sĩ. Đặng Tiến nói, cách đây 20 năm, khi anh mới cầm cọ, có một câu nói của họa sĩ Đặng Xuân Hòa khiến anh tâm đắc: “Người vẽ bình thường chỉ cho ta xem bề mặt của bức tranh, người vẽ hay sẽ cho ta nhìn thấy đằng sau bức tranh”. Vì thế, tranh phong cảnh của Tiến dù gam màu mạnh hay nhẹ, đậm hay nhạt cũng mang vẻ man mác nội tâm. Anh tâm sự: “Thực ra khi gặp cảnh vật gây xúc động cho mình, tôi thường ghi chép tài liệu, suy nghĩ bố cục vào mặt toan và hòa sắc để diễn tả những cảm xúc đang ngồn ngộn trong lòng”. Cái thực đã được anh gọt dũa, sắp đặt lại theo tư duy, tình cảm vì thế, tranh của Đặng Tiến vẫn giữ được hồn cốt của một vùng đất, một địa chỉ nào đó, nhưng không theo khuynh hướng tả thực. Ta sẽ gặp trong tranh Đặng Tiến những vùng đất quen thuộc, như Hà Nội, Đà Lạt, Tam Bạc, Hải Phòng, như một người lạ rất thân quen.

Đặng Tiến - Hoàng hôn trên sông - Sơn dầu (100cmx150cm) 2017

Trong số 20 bức triển lãm lần này của Đặng Tiến, anh vẽ nhiều về sông nước, bến đò. Có gì ở những bến sông ám ảnh anh đến thế. Đặng Tiến kể, anh lớn lên ở vùng đất nắng gió Hải Phòng. Ngày còn bé, anh vẫn thường đi câu. Những con thuyền đậu ở bến Tam Bạc luôn hấp dẫn và gây xúc động với anh. Đặng Tiến cũng không lý giải được cảm xúc đó, nó đến với anh một cách tự nhiên. Tiến nhớ lần đầu ra Bến Bính, thầy thuyền căng buồm đi ngang trước mặt, anh xúc động nổi da gà. Rồi lần đầu tiên lên Hà Nội, nhìn thấy Hồ Gương bằng xương bằng thịt, Đặng Tiến đã rơi nước mắt vì xúc động. Những cảm xúc trong trẻo đó đã nuôi dưỡng tâm hồn Đặng Tiến, trở thành một ám ảnh trong tranh của anh. Tiến vẽ nhiều về những bãi bồi, con nước như những dòng sông cuộc đời. Nhưng anh chọn khoảng tĩnh lặng trong cái động của thời gian. Tôi rất ấn tượng với bức “Hoàng hôn trên sông” - con thuyền cô độc nằm giữa bãi bồi lễnh loãng đỏ. Cái màu đỏ gợi lên nỗi cô đơn, xa thẳm. Văn là người, tranh cũng là người, thì tranh của Đặng Tiến ấm nồng tình người trong nỗi buồn, trong sự cô đơn. Ngay cả khi Tiến vẽ về sự lụi tàn thì tranh của anh vẫn nồng ấm hơi thở tình yêu cuộc sống. Anh đã tìm thấy mình trong màu thời gian, trong vẻ đẹp trầm sâu của ký ức.

Đặng Tiến - Chiều Đà Lạt - Sơn dầu (100cmx125) 2015

2. “Khá lâu rồi, phòng tranh ở Eight Gallery số 8A Phùng Khắc Khoan, quận 1, TP. Hồ Chí Minh có một triển lãm nồng ấm đến thế”. Nhà sưu tập Trần Hậu Tuấn thú nhận. Xem vài bức tranh của Đặng Tiến qua giới thiệu của họa sĩ Đặng Xuân Hòa, Trần Hậu Tuấn không ngần ngại mời Tiến bày triển lãm ở Sài Gòn. Hơn một năm chuẩn bị, có cả sự háo hức chờ đợi, bởi quá lâu, sau cuộc triển lãm ở Hà Nội cách đây 20 năm, Tiến không có triển lãm cá nhân dù anh vẫn vẽ. Từ Sài Gòn, anh gọi cho tôi xúc động. Anh không nghĩ, cuộc triển lãm lại thành công đến thế. Bạn bè tứ chiếng, người từ Hà Nội, Hải Phòng bay vào, người ở Sài Gòn. Tiến không tưởng tượng được, một mình lọ mọ nơi xa xôi kia sẽ thế nào. Nhưng anh chưa bao giờ phải một mình, vì bên cạnh anh luôn có bạn bè. Tình của Đặng Tiến đã kéo bạn bè lại gần anh. Và gần anh, họ nể anh hơn vì thực tài hội họa. Ngay trong khai mạc triển lãm đã có 5 bức tranh được đeo nơ (có người đặt mua) và bây giờ con số đã lên 8. Điều đó giống như là giấc mơ trong không khí thị trường mỹ thuật ảm đạm. “Nhiều người Việt không phải quá giàu có đã có ý thức chơi nghệ thuật, họ chọn nghệ thuật chứ không phải một món đồ để mua, đó là một tín hiệu đáng mừng trong thời buổi các giá trị đang bị vật chất hóa”. Họa sĩ Hoàng Phượng Vĩ vui mừng. Bạn bè thân tín còn chắc nỏm, chuyến này, Tiến sẽ ra Bắc tay không. Hiếm có cuộc triển lãm nào ấm áp đến thế. Tôi hiểu, Đặng Tiến sống rất tình, cũng giống như tranh của anh vậy. Một người bạn họa sĩ chia sẻ: “Thời gian là sự trải lòng mình với hoạt cảnh. Đặng Tiến đã mang thời gian phủ lên những bức tranh của mình để chúng khoác trên mình mỗi bức một bảng màu bảng lảng, lãng đãng đâu đó trong góc cuộc sống hay chốn thiên nhiên để rồi từ đó cho người xem đọc ra anh. “Tôi và Thời gian” - một cuộc triển lãm đủ sức hút để kéo bầu bạn từ Bắc vào, anh em đồng nghiệp trong Nam đến dự thật ấn tượng và thân thiện. Rồi mọi cái sẽ qua đi nhưng thời gian thì dừng lại trong từng bức tranh của Tiến, dừng lại trong tâm tưởng người thưởng ngoạn”.
Họa sĩ Đặng Xuân Hòa, bay từ Hà Nội vào trước triển lãm một ngày hào hứng chia sẻ:
“Có một Đặng Tiến lặng lẽ ở một nơi chốn tưởng gần gụi mà xa xôi. Tranh của Tiến giàu cảm xúc, ấn tượng người xem bởi những gam màu trầm ấm, tĩnh lặng đúng chất của Đặng Tiến, ngược lại với đời sống ồn ào, bon chen ngoài kia. Một Đặng Tiến chậm rãi đi ngược thời gian. Con tàu, bến sông, bụi cây ven đường, hàng phi lao, những cảnh vật ấy ngấm vào Tiến từ lúc nào để rồi chỉ cần ngồi một chỗ, anh có thể vẽ lại tất cả. Tiến có cách nhìn riêng, trong khi vẽ, anh phát hiện ra những ngôn ngữ hội họa của riêng mình. Đặng Tiến đã vượt thoát khỏi chính mình trong hội họa. Tranh Đặng Tiến mang vẻ đẹp dồi dào kỷ niệm. Những kỷ niệm gắn với tuổi thơ nơi vùng duyên hải đẹp đẽ. Ở Đặng Tiến, có cái hào sảng của người sống ở cửa biển, đồng thời có tính trầm lắng của một người làm nghệ thuật. Đặng Tiến là một người lặng lẽ, biết mình, hiểu mình”.
Họa sĩ Hoàng Phượng Vỹ:
“Đặng Tiến là một thực tài, triển lãm này đã làm cho cái riêng của anh đậm đặc hơn. Tranh Đặng Tiến sâu sắc, trầm tích. Tiến tìm mình trong màu thời gian. Một cuộc triển lãm đều tay, có 6-7 bức đạt tới xuất sắc là hiện tượng hiếm đối với hội họa trong thời gian vừa qua. Nhìn tranh Tiến thấy như anh đang gặm nhấm tâm hồn mình. Nhiều bức tranh khổ lớn vẽ kỹ càng và công phu cho thấy thẩm mỹ hội họa của Đặng Tiến rất sang trọng và sự sang trọng này đã phả vào tâm hồn người xem, thức tỉnh họ giữa bộn bề lo toan, bon chen của cuộc sống. So với hành trình vẽ của Tiến, trước kia anh chuyên vẽ bố cục người. Lần này, cái khỏe khoắn ấy đã được dụng công cho tinh tế và lắng hơn, để là chính mình hơn. Triển lãm cá nhân của Tiến là một hành trình đi tìm thời gian đã mất. Nó mang tinh thần “Lửa thiêng” của Huy Cận. Thực tế, họa sĩ nổi tiếng thì nhiều vô cùng nhưng thực tài như Đặng Tiến không có nhiều.
Họa sĩ Đặng Tiến sinh năm 1963 tại Hải Phòng. Anh là hội viên Hội Mỹ thuật Việt Nam. Triển lãm đầu tiên của anh tại Hà Nội vào năm 1998. Trước đây, Đặng Tiến vẽ nhiều về người. Những dáng người vẹo vọ, khắc vào tranh của Tiến nỗi cô đơn của con người, khá kén người xem. Nhưng bạn bè hội họa yêu quý và khích lệ. Mấy năm gần đây anh vẽ nhiều tranh phong cảnh, mang một màu sắc riêng của Đặng Tiến. “Tôi và thời gian” là triển lãm cá nhân thứ 2 của anh, kéo dài từ ngày 25 tháng 3 đến 25 tháng 4 năm 2017 tại Sài Gòn.

(Bài đăng trên báo Cảnh sát toàn cầu, số 203, ra ngày 31/3/2017)
Ảnh: Trần Vinh
----------------------

"Tôi và Thời gian"

NGÔ HƯƠNG SEN
Ngày 25/3/2017, Đặng Tiến khai mạc triển lãm cá nhân đầu tiên tại thành phố Hồ Chí Minh. Hơn 20 bức tranh sơn dầu, cùng một sắc thái dịu dàng, bao dung đầy ám ảnh của phong cảnh, của những miền quê, những vùng đất, những khoảng ký ức tươi xinh bảng lảng đã tụ về EIGHT GALLERY số 8 Phùng Khắc Khoan, giữa thành phố phương nam đầy nắng và nồng hậu tình bằng hữu. Văn là người, tranh cũng là người, tranh của họa sĩ Đặng Tiến luôn thấm đẫm tình người nặng trĩu, đủ để ấm bừng lên những phòng khách sang trọng, dù bóng dáng con người chẳng mấy khi xuất hiện trong tranh...

Triển lãm "TÔI và THỜI GIAN" của hoạ sĩ ĐẶNG TIẾN sẽ được chính thức khai mạc vào lúc 18h00 ngày 25/3/2017, tại EIGHT GALLERY, số 8A Phùng Khắc Khoan, Q.1, TP HCM.

1. Những hàng cây trụi lá, những bờ sông xa xa tiết chuyển mùa, một khoảnh nắng reo vui nhẩy nhót thời khắc bảng lảng chiều ở phố cổ Đồng Văn..., bảo Đặng Tiến đứng trước tranh anh giống như kiểu chạm vào những bài thơ của Olga Berggoltz, tức đọc qua một lần rồi sẽ nhớ, sẽ trở đi trở lại trong tâm khảm mãi khôn nguôi: "Tránh đừng đụng vào cây mùa lá rụng", "Dịu dàng quá dịu dàng không chịu nổi, Mưa thầm thì rơi mãi lúc chia li", chắc anh sẽ lại chỉ cười, mủm mỉm...Kệ cho ai đó ngoài kia thỏa sức lập ngôn cách tân, hay trăn trở hành xác tìm sự đổi thay làm mới mình làm mới nghệ thuật, Đặng Tiến lặng lẽ và ôn hòa, điềm đạm và bản lĩnh, nhất quán với sự lựa chọn của mình, đem nội tâm mình hòa điệu cùng cảnh vật thiên nhiên luôn trỗi dậy, giàu sức sống ở mọi miền đất nước. Phong cảnh của Đặng Tiến chứa chan cảm xúc, níu giữ từng sự biến chuyển mơ hồ mỏng mảnh của tình người, cái tình mà bất cứ ai ai cũng muốn nâng niu sở hữu ở đời. Không hoặc ít có người, nhưng con người luôn hiển hiện, vào cái "buổi sáng ở Hà Giang" trong veo tịch mịch, hay sau tầng tầng lớp lớp những hàng cây hao gầy của "Tràng Cát, mùa cây thay lá"..., cả ở bóng dáng con thuyền đơn côi nơi "Bến vắng" cũng thường trực đâu đó, mới đây thôi, tiếng bước chân người, hơi ấm của những con người dù không hình ảnh. Đó cũng là cái tài tình, một sự điêu luyện chín chắn kỹ thuật của họa sĩ, để cho người đời thấu rõ cái mà mình không trực tiếp nói ra.

Đặng Tiến - Chiều vàng - Sơn dầu (98cmx148cm) 2016

Đặng Tiến - Chiều đông - Sơn dầu (80x100cm) 2016

Tranh phong cảnh của Đặng Tiến, dù khổ to hay nhỏ, dù sơn dầu hay bột mầu, cũng đều chắc chắn đường hoàng về bố cục, anh không bị tham chi tiết, riêng thứ mà anh dường như ít chịu tiết chếkhingồi trước toan vải, chính là tình cảm, là nội tâm mình. Những gì mà ngần ngại e dè bộc lộ ngoài đời thật, Đặng Tiến đã hồ hởi, hào hứng tuôn trào cho kỳ hết, trong tranh. Bởi vậy, tranh anh có chiều sâu của thị giác, hun hút mắt nhìn, không bị ám vào cái hời hợt điệu đàng của sự mô tả làm duyên. Phong cảnh Đặng Tiến là phong cảnh của sự vận động nội tâm, sự cuống quýt "mau với chứ vội vàng lên với chứ, em em ơi tình non đã già rồi"... Tất cả lại được đồn trú trong bảng mầu ấm áp, trầm buồn, trong sự nhẩn nha chậm rãi, trong cả những tĩnh tại bình thản thầm lặng bên ngoài. Kiểu giữa giông gió thét gào, mắt bão chính là nơi bình yên nhất, thì tranh Đặng Tiến chính là "mắt bão", vùng không gian giàu năng lượng mạnh từ trường và lại nhẹ nhàng êm ả nhất..., dù lúc nào, giây phút nào cũng sẵn sàng ẩn chứa sự sục sôi, quẫy cựa... Đặng Tiến đúng là một ngọn núi lửa đang chực chờ để phun trào dữ dội... Những âm ỉ giằng xé nội bên trong tâm mình, anh vẫn rình đợi để có ngày bùng nổ...

Đặng Tiến - Trên mặt đầm - Sơn dầu (150x250cm) 2016

Đặng Tiến - Tràng Kênh, mùa cây thay lá - Sơn dầu (150x300cm) 2016

2. Sau lễ tưởng nhớ 49 ngày ra đi của mẹ, dằn lại nỗi đau và sự mất mát khôn cùng, Đặng Tiến vào thành phố Hồ Chí Minh làm triển lãm. "Tôi và thời gian", tên triển lãm do họa sĩ Đặng Xuân Hòa nghĩ tặng, cũng chỉ là một chặng nhỏ trong cả hành trình dài của anh, từ sau triển lãm cá nhân lần đầu ở Hà Nội năm 1998. Xem tranh Đặng Tiến nhiều người cứ tiêng tiếc rồi thúc giục, sao anh không bày đi không triển lãm đi không chịu khó khoe mình khoe tranh mình nhiều hơn nữa... "Tôi và thời gian" lần này chính là kết quả của những thúc giục ấy, khi những người bạn, người đàn anh trong nghề xúm vào, "bắt" Đặng Tiến phải vượt qua cái cầu cảng Hải Phòng. Tử tế ở đời đàng hoàng trong những xử thế, Đặng Tiến đúng nghĩa là người "giàu vì bạn"...Anh kể rằng hồi triển lãm cá nhân ở Hà Nội xấp xỉ 20 năm trước đây, họa sĩ Thành Chương tới xem: "Sau một hồi xem kỹ các bức tranh tại triển lãm, anh gọi tôi và hỏi: “Đã có báo nào viết về triển lãm chưa?”. Tôi trả lời: “Em thấy có mấy báo đưa tin”. Thành Chương lắc đầu: “Không được, phòng tranh này xứng đáng có những bài viết sâu, dài hơi!”. Rồi anh gọi điện thoại cho một số nhà báo bảo đến ngay để viết bài về triển lãm tranh của tôi (hồi ấy còn ít người sử dụng điện thoại di động, cước phí cũng rất cao). Sau đó, một số bài báo khá “hoành tráng” về triễn lãm xuất hiện ở một số tờ báo lớn".Cũng như vậy, triển lãm lần này có sự vun vén chăm chút nhiệt tình của họa sĩ Đặng Xuân Hòa và nhiều đồng nghiệp khác, một cách buộc Đặng Tiến thoát ra khỏi những lo toan bận rộn thường ngày.

Đặng Tiến - Bến vắng - Sơn dầu (120x150cm) 2016 

Ở cương vị Chủ tịch Hội mỹ thuật Hải Phòng, Đặng Tiến đều đặn ngược xuôi lo cho anh em, dùng uy tín cá nhân mình làm xôm tụ hơn đa sắc hơn bộ mặt hội họa đất Cảng. Tuổi mèo 1963, sinh ra và lớn lên ở Hải Phòng, gốc lại người Quảng Nam "chưa mưa đà thấm" vì cha là cán bộ tập kết, hội tụ được cả sự ào ạt khoáng đạt xứ biển quê mẹ và những trầm tích bao dung hấp dẫn của một thứ "rượu hồng đào chưa nhấm đà say" quê cha, Đặng Tiến xem ra đang ở thời điểm máu lửa nhất, sung sức nhất, đang căng tràn những hứng khởi cho một cao trào sáng tạo chứa đựng những bất ngờ chưa đoán định...

Đặng Tiến - Chiều Cát Hải -Sơn dầu (79x129cm) 2016 

Đặng Tiến - Nắng đảo - Sơn dầu (80x120cm) 2017

Đặng Tiến - Buổi sáng Lập Lễ - Sơn dầu (85cm x 133cm) - 2016

Đặng Tiến - Về bến - Sơn dầu (80cm x 100cm) - 2016

Đặng Tiến - Con tàu cũ - Sơn dầu (70cm x 80cm) - 2016

Đặng Tiến - Phong cảnh mùa đông - Sơn dầu (100cm x 100cm) 2016

Đặng Tiến - Buổi trưa ở bến cá Ngọc Hải - Sơn dầu (80cmx120cm) 2017

Đặng Tiến - Bến cá Đoàn Xá - Sơn dầu (70cm x 80cm) 2016

Đặng Tiến - Những cây phi lao bên hồ - Sơn dầu (70cmx80cm) 2017

Đặng Tiến - Chiều trung du - Sơn dầu (80cm x 100cm) 2016

Đặng Tiến - Mùa hoa xoan - Sơn dầu (115cmx135cm) 2017








----------------------